Lạc lõng, vô định, mơ hồ đang giúp bạn đến gần sự thật về chính mình

Có những ngày tôi thức dậy mà chẳng biết mình đang đứng ở đâu. Mọi thứ xung quanh vẫn vận hành, vẫn có những công việc cần làm, những mối quan hệ cần vun đắp, nhưng bên trong tôi là một khoảng trống mênh mông. 

Cảm giác lạc lõng, vô định, mơ hồ về chính mình cứ len lỏi, rồi bất chợt trở thành bất lực, thậm chí tuyệt vọng. Tôi từng nghĩ mình là người duy nhất cảm thấy như vậy. Tôi từng tự trách: “Sao đến tuổi này rồi mà mình vẫn chưa biết mình muốn gì?”, “Sao mình cứ mãi lạc trong chính cuộc đời mình?”.

Khi những giá trị cũ không còn là của mình

Tôi nhớ cái mốc hai mươi lăm tuổi. Lúc đó tôi vừa kết thúc một chương quan trọng trong cuộc đời, tưởng chừng như mọi thứ đã được sắp xếp ổn thỏa: tấm bằng, công việc, một con đường rõ ràng trước mắt. Vậy mà tôi lại chưa bao giờ thấy mình mơ hồ đến thế. Những giá trị từng là kim chỉ nam – thành công, danh tiếng, sự ổn định – bỗng trở nên xa lạ.

Tôi không còn hào hứng với những điều từng khiến tôi thức trắng đêm. Tôi ngồi trước màn hình máy tính, ngón tay lơ lửng trên bàn phím, không biết mình đang làm gì và vì sao mình làm điều đó.

Mãi sau này tôi mới hiểu: những cột mốc quan trọng trong đời thường đi kèm với sự “lột xác” về giá trị. Khi những điều cũ không còn phù hợp, tâm trí ta sẽ rơi vào trạng thái trống rỗng – một vùng đệm giữa việc buông bỏ cái cũ và chưa tìm thấy cái mới. Và cảm giác mơ hồ lúc ấy, thực ra, là một phản ứng rất bình thường. Nó không có nghĩa là tôi đang đi sai đường; nó có nghĩa là tôi đang trên đường tìm kiếm điều thực sự có ý nghĩa với mình.

1. Sai lầm của những câu hỏi quá lớn

Khi cảm thấy lạc lối, điều đầu tiên tôi thường làm là tự vấn bản thân những câu hỏi cực kỳ to lớn: “Đích đến của mình là ở đâu?”, “Con đường đúng đắn của mình là gì?”, “Rốt cuộc mình sinh ra để làm điều gì?”.

Và bạn biết không? Chẳng ai tìm được câu trả lời cho những câu hỏi ấy cả. Bởi vì chúng quá lớn, quá trừu tượng, và hầu như không có một câu trả lời nào có thể thỏa mãn chúng ta ở thời điểm hiện tại. Tôi đã từng loay hoay với những câu hỏi đó đến mức kiệt sức, và mỗi lần không tìm được đáp án, tôi lại càng cảm thấy mình vô dụng, bất lực hơn.

Mãi về sau, tôi học được một cách đặt câu hỏi khác – nhỏ hơn, gần hơn, và thực tế hơn rất nhiều. Thay vì hỏi “Đích đến của mình là đâu?”, tôi hỏi:

– “Điều gì khiến mình cảm thấy có sự sống?”

– “Điều gì khiến mình cảm thấy ý nghĩa?”

Những câu hỏi này không áp lực. Chúng không yêu cầu tôi phải có một câu trả lời vĩ đại hay một lộ trình rõ ràng. Chúng chỉ đơn giản mời tôi nhìn vào những khoảnh khắc nhỏ trong ngày, những điều tưởng chừng vụn vặt nhưng lại khiến tôi cảm thấy mình đang sống thực sự.

Thực ra, để đến với tôi của hiện tại, không chỉ cần lặp đi lặp lại những câu hỏi trên là xong. Đương nhiên là tôi phải tìm cách để có được câu trả lời rồi. Và một bài tập đơn giản đã thay đổi cách tôi nhìn nhận sự mơ hồ: viết ra ba điều gần đây khiến tôi thấy “có năng lượng hơn một chút”.

Không cần là những điều lớn lao. Có thể là một buổi sáng tôi ngồi viết nhật ký, cảm thấy những dòng chữ tuôn ra nhẹ nhàng. Có thể là một cuộc trò chuyện với người bạn khiến tôi cười thật sự. Có thể chỉ là một lần tôi nấu món mới, dù không ngon nhưng quá trình làm khiến tôi tập trung và thấy vui.

Tôi viết chúng ra, không phán xét, không so sánh. Và dần dần, một bức tranh nhỏ bắt đầu hiện ra: những thứ khiến tôi có năng lượng thường xoay quanh sự sáng tạo, kết nối thật, và những khoảng lặng để được là chính mình. Đó không phải là một “đích đến” vĩ đại, nhưng đó là những mảnh ghép nhỏ của con người tôi – những mảnh ghép mà trước đó tôi đã bỏ qua vì quá mải mê tìm kiếm một đáp án toàn diện.

2. Loại bỏ những thứ cạn năng lượng

Song song với việc tìm ra những điều “tiếp năng lượng”, tôi cũng học cách nhận diện những điều “cạn năng lượng”. Có những mối quan hệ mà sau mỗi lần gặp gỡ, tôi thấy mình mệt mỏi hơn là được tiếp thêm sức sống. Có những công việc, những cam kết mà tôi duy trì chỉ vì nghĩ “mình phải làm vậy”, dù bên trong đã khô kiệt.

Tôi cho phép mình buông bỏ những thứ đó – không phải một cách dứt khoát và ồn ào, mà từng chút một. Tôi nói “không” với những lời mời gọi khiến tôi thấy nặng nề. Tôi tạm dừng những dự án mà tôi nhận ra mình đang làm chỉ vì kỳ vọng của người khác. Và khi tôi có thêm khoảng trống, tôi thử nghiệm những điều mới – không cần cam kết lâu dài, chỉ cần thử xem cảm giác thế nào.

Tôi thử một lớp học vẽ dù chưa bao giờ nghĩ mình có năng khiếu. Tôi thử viết blog mà không cần biết sẽ đi về đâu. Tôi thử đi bộ một mình vào buổi sáng, chỉ để cảm nhận không khí. Có những thứ không kéo dài lâu, nhưng có những thứ bất ngờ trở thành một phần trong hành trình của tôi.

3. Mơ hồ không phải là thất bại

Nếu bạn cũng đang ở trong cảm giác lạc lõng, vô định, mơ hồ, tôi muốn nắm tay bạn và nói điều này:

Bạn không hề thất bại.

Cảm giác ấy là dấu hiệu bạn đang tiến gần hơn đến sự thật của mình. Nó là một phần của quá trình trưởng thành, khi bạn không còn vội vã chạy theo những con đường đã được vạch sẵn, mà bắt đầu lắng nghe những rung động nhỏ bên trong. Nó là khoảng lặng cần thiết trước khi một phiên bản mới của bạn được sinh ra.

Hướng đi không phải lúc nào cũng rõ ràng. Nhưng chỉ cần bạn biết bước tiếp theo, dù nhỏ, bạn vẫn đang tiến về phía mình.

Hãy thử hôm nay: viết ra ba điều gần đây khiến bạn thấy “có năng lượng hơn một chút”. Không cần phải đẹp, không cần phải đúng. Chỉ cần viết. Và để những điều đó thì thầm với bạn về con người thật của bạn.

Tôi đã từng rất sợ cảm giác mơ hồ. Giờ đây, tôi học cách chào đón nó như một người bạn đồng hành trên hành trình trở về với chính mình. Và tôi tin rằng bạn cũng vậy.